CİNCİ HAN (SAFRANBOLU)

Cinci Han, Safranbolu eşrafından Karabaşzade Hüseyin Efendi (Cinci Hoca) tarafından 1645 yılında yaptırılmıştır. Mimarının kim olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, dönemin baş mimarlarından Mimar Kasım tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Hanın inşaatı ile ilgili mimari proje vb. herhangi bir doküman bulunamamıştır. Devşirme olarak yetiştirilen ustaların tecrübesi ve el becerileriyle yapılmıştır.

Yapı malzemesi olarak moloz ve kesme taş, birleşimlerinde ise Horosan harcı kullanılmıştır. Tonoz ve kubbelerinde 28x28x3cm. ölçülerinde tuğla kullanılarak inşa edilmiş iki katlı bir yapıdır. Zemin katta 26 adet yatak odası, deve ahırı, umumi tuvalet, şadırvan ve avlu, yatak odaları ile avlu arasında revak bölümü bulunmaktadır. Birinci katta, 37 adet yatak odası, umumi tuvaletler, yemek salonu, odaların önünde yine revak bulunmakta, ikinci katta ise han ağası odası ve üzerinde de gözetleme kulesi bulunmaktadır. Ayrıca zemin katın altında iki adet mahzen vardır. Güney batı cephesindeki deve ahırının altından, çarşı merkezinin ve hamamın atık sularının geçtiği 3 metre genişliğinde dere bulunmaktadır. Bu dere taş kemer ile tahkim edilerek, hanın bu bölümü dere üzerine inşa edilmiştir.

Hanın bulunduğu doğal arazinin eğimi %45 civarındadır. Ayrıca güney cephe duvarı bitişiğinden Akçasu deresi geçmektedir. Hanın inşası, anlaşıldığı üzere çok olumsuz şartlara sahip bir arazide, yaklaşık 400 yıl öncesinin teknolojisi ile herhangi bir proje, statik hesap vb. altyapı çalışması olmadan yapılmıştır. Tamamen insan gücüne dayalı olarak inşa edilen bu han, Osmanlı han mimarisinin en gelişmiş örneklerinden biridir. Han, hamam ve arasındaki 50 dükkan, saray ve müştemilatı, çok kısa sürede inşa edilmiştir.

Cinci Hoca, 1642 yılında Kösem Sultan tarafından, Padişah I. İbrahim'i tedavi etmesi için saraya davet edilmiş ve bu tarihten sonra şöhret ve servet sahibi olmuştur. Vakfiye senedi de 2 Nisan 1645 tarihinde düzenlenmiş, yani yaklaşık 2.5 senede anılan eserlerin tamamı yapılmıştır.

Kaynak: www.cincihan.com